Tuesday, September 01, 2015

Ancora dramma Macedonia. Prima fu la fuga dal Kosovo


Sono almeno 8mila i profughi accolti dal centro di accoglienza a Presevo, nel sud della Serbia. I profughi, dal Medio oriente, sono entrati in Serbia dalla Macedonia che ha aperto la frontiera con la Grecia dopo l’arrivo in massa dei migranti. Un gran numero di rifugiati continua ad arrivare dalla Macedonia. Ai profughi vengono forniti cibo e acqua in attesa di essere trasferiti sugli autobus messi a disposizione da Unhcr che li trasporta a Belgrado. Dopo, rebus Ungheria, o Croazia e Slovenia verso l’Austria, o la stessa Italia, e tutte le possibili rotte verso il nord Europa.
Durante la guerra in Kosovo nel 1999, durante i bombardamenti degli aerei della Nato sul Kosovo e sulla Serbia, durante i rastrellamenti del soldati e dei paramilitari serbi in Kosovo ci siamo ritrovati, per la stessa azienda, su sponde diverse. Remondino a Belgrado, io a Blace, confine tra Macedonia e Kosovo. Oggi, ho rivisto nelle foto dei colleghi fotografi della Reuters, dell’Ap e della France Presse il medesimo urlo disperato di chi, proveniente dal Kosovo, chiedeva di varcare il confine con la Macedonia per trovare una terra dove riposare, lontano dai bombardamenti aerei e dai rastrellamenti dei miliziani. Quegli stessi miliziani serbi che indicavano, cinicamente, ai kosovari albanesi una via d’uscita e di salvezza: erano i treni che conducevano dalla città di Pristina fino al confine macedone, a Blace.
La gente saliva, anzi prendeva d’assalto quei treni come se fosse la risposta ed insieme l’ultima speranza davanti a quella situazione. Arrivati, scendevano dai treni e noi giornalisti li vedevamo nella grande radura al di là del confine. Arrivavano senza nulla, non una valigia, non uno zaino, molti senza scarpe. Pochi mesi dopo, appena finita la guerra, raggiungemmo Pristina e la stazione ferroviaria e le scarpe e le pantofole kosovare erano ancora lì, migliaia di scarpe cadute dai piedi dei bambini, delle donne e degli uomini che entravano in quei treni per Blace passando non dalle porte ma dai finestrini per conquistare un posto al loro interno.
A Blace quella radura sul confine pian piano perse i suoi colori, ricoperta dai corpi di centinaia, poi migliaia poi decine di migliaia di profughi. Davanti a loro altri poliziotti macedoni che li bloccavano sul confine per impedire che quella massa di profughi, per di più kosovari albanesi, invadesse il piccolo stato macedone, figlio della disgregazione della Jugoslavia. Per giorni, per settimane, i profughi rimasero ammassati lì, i vivi insieme ai morti che soccombevano e venivano lì seppelliti. Tutti poi si dividevano, anzi si strappavano l’un l’altro i pezzi dei filoni di pane che venivano lanciati su di loro dai volontari della croce rossa macedone. Insieme all’acqua, preziosa come la vita. Ho rivisto nelle foto di oggi lo stesso strazio di allora, lo stesso amore dei padri e delle madri per i propri figli, la stessa dignità degli anziani, la stessa carità dei volontari macedoni, la stessa violenza ma anche la stessa pietà dei poliziotti macedoni.
In quelle settimane della primavera del 1999, sotto un’acqua incessante, si stava consumando una tragedia non dissimile da quella di oggi. Un dramma che noi giornalisti, ma soprattutto i fotografi e gli operatori avevano nei loro occhi. Ricordo la dolcezza con la quale la foto di un matrimonio di due giovani kosovari fu raccolta da terra (in quel tratto dove ai giornalisti era consentito avvicinarsi), fu pulita dal fango e poi ripresa dalla telecamera di Franco Stampacchia.
Il fatto terribile e straordinario era la lontananza dei politici occidentali, europei ed americani, dal dramma che si stava consumando a Blace. Nel contempo era straordinaria la comunanza di giudizio dei giornalisti presenti: l’occidente non poteva, non doveva dimenticare le migliaia di profughi di Blace. Le corrispondenze divennero un coro martellante perché il governo macedone aprisse i suoi confini ed i governi occidentali dessero l’aiuto necessario ad accoglierli. Dalla Bbc, alla Cnn, alla Zdf, fino alla Rai tutti facemmo il nostro compito di cronisti, ma anche di richiamo alle responsabilità da assumere davanti a quell’apocalisse umana. I nostri toni con il trascorrere dei giorni divennero più aspri: mi dissero che i governanti macedoni non gradivano affatto le mie corrispondenze, ma sono certo di essere stato in folta compagnia.
Poi, improvvisamente, arrivò il cambiamento: i paesi della Nato si assumevano l’onere di assistere i profughi kosovari ed in cambio il governo macedone concedeva l’apertura dei suoi confini. In pochi giorni furono costruite enormi tendopoli. Arrivarono anche i nostri genieri militari in Macedonia. Dopo la sosta in quelle tendopoli, cominciarono i trasferimenti in Europa. L’ex base di Comiso fu uno dei punti di approdo. In una di quelle tendopoli militari sul confine di Blace, ritrovai viva con il suo fidanzato, la stringer kosovara albanese di Pristina, Ilire Zajmi, che tu da buon Corrispondente Rai con sede a Belgrado, terra serba, avevi assunta per sentire “l’altra campana”. Mi pregasti di aiutarla ed io la tirai fuori dal quel campo e la portai in Italia. Poi la guerra finì e non ci fu l’invasione dell’Europa da parte dei profughi kosovari albanesi. In pochi mesi la stragrande maggioranza tornò alle proprie case.
Il racconto è stato lungo, ma credo aiuti a far capire che ci siamo trovati, solo pochi anni fa, in una situazione drammatica, che ha imposto scelte ugualmente eccezionali. Oggi, le immagini che giungono dalla Macedonia rendono più chiaro che ci troviamo in una situazione simile. In Macedonia, oggi, la maggioranza dei profughi viene dalla Siria. La guerra lì continua. I campi profughi in Giordania sono pieni ogni oltre misura. I profughi vanno aiutati e la guerra va fermata. Non ci sono alternative. Su tutto il resto, cioè sulla politica verso l’immigrazione, si può e si deve discutere, ma la guerra in Siria è un macigno che l’Europa non può aggirare. Il dramma dei profughi siriani non si risolve certo arrestando quattro scafisti.

Filippo Landi da Remocontro.it

Thursday, July 30, 2015

Festivali i Letërsisë në Orllan (FLO) sivjet shënon 5-vjetorin

Ambienti i bukur natyror, buzë Liqenit të Batllavës,  më 22 e 23 korrik do të jetë nikoqir i shkrimtarëve, muzikantëve, artistëve dhe adhuruesve të kulturës, të cilët  do të mblidhen në manifestimin tashmë tradicional, Festivalin e Letërsisë në Orllan (FLO), që këtë vit shënon edhe një jubile të vogël, pesëvjetorin e tij.
Pra për dy ditë radhazi ky festival i letërsisë do të jetë nikoqir i artistëve kosovarë dhe ndërkombëtarë, të cilët do t’i prezantojnë krijimet e tyre letrare në kombinim me tingujt muzikorë.
Njëri nga themeluesit dhe organizatorët e këtij festivali, Ragip Luta, thotë për  KosovaLive se organizatorët e shohin si element tepër të veçantë faktin që ky festival mbahen në një ambient me bukuri të rrallë natyrore, siç është hapësira buzë Liqenit të Batllavës në Orllan.
“Orllanin dhe Liqenin e Batllavës e kemi zgjedhur qëllimisht, për të nxjerrë kulturën jashtë qyteteve kur e dimë se shumica e festivaleve në Kosovë mbahen në qytete. Dëshira jonë është që Orllanin ta shndërrojmë në një fshat global të paktën për disa ditë dhe është pikë ideale për një festival si FLO meqë konsiderojmë se letërsia dhe arti përgjithësisht kanë nevojë për një natyrë të tillë frymëzuese, e cila edhe po i frymëzon  artistët mysafirë.
Dëshmi për këtë është e dhëna se  pothuajse çdo vit të paktën një poezi apo një këngë e re ka lindur në Orllan. Rasti i fundit ishte me kantautorin britanik Russell Swallow, i cili gjatë ditëve të festivalit vitin e kaluar shkroi një këngë i frymëzuar nga qëndrimi këtu”, tregon Luta.

Sivjet risi edhe tema e debatit: Ekzili i krijuesve dhe krijimi në ekzil
Në skenën e FLO-së që veçohet edhe për karakterin ndërkombëtar çdo edicion janë ngjitur krijues të ndryshëm, poet e muzikant që kanë prezantuar krijimet e tyre. Kur mendojmë për edicionet e kaluara na kujtohen mysafirë e personalitet të larta nga fusha e letërsisë nisur nga Bosnja, Qiproja, Japonia, Siria, Perua e Britania, ndër ta p.sh edhe poeti britanik i gjeneratës Beat, Michael Horovitz.
Mbrapa, nuk ngelet gjithashtu as skena muzikore me grupe e muzikantë të njohur vendorë, si Jericho, Genc Salihu,Visar Kuçi, Gillespie, Ilir Bajri, Shpat Deda, Offchestra,etj, apo edhe ndërkombëtarë si grupi interesant britanik Public Service Broadcasting.
Edhe për këtë edicion, të pestin me radhë, që shënon një jubile të vogël, organizatorët zotohen se janë përpjekur ta mbajnë këtë nivel të të ftuarve, ndonëse ende po presin konfirmimet e fundit.
“Shtrirja gjeografike është shumë me rëndësi për FLO-në meqë është festival ndërkombëtar qysh prej vitit të parë. Për të përmendur vetëm disa që tashmë i kemi të konfirmuar, këtë vit do të kemi një poet  edhe boksier –  Jazra Khaleed, i cili vjen nga Greqia. Nga Belgjika kemi poetin e mirënjohur Skender Sherifi që ka disa vjet që po përpiqemi ta sjellim, ndërsa nga Meksika kemi Xhevdet Bajrajn, fituesin e çmimit për poezi në Panairin e këtij viti të librit në Prishtinë.
 Nga Anglia kemi një kitarist të muzikës blues që e kishim vitin e kaluar edhe në koncertin e FLO-së në Prishtinë por këtë herë ai do të shoqërohet nga një muzikant italian me harmonikë gojë dhe saksofon. Natyrisht këtyre u bashkëngjiten edhe mysafirë nga vendi dhe rajoni për të cilët këto ditë po i presim konfirmimet finale”, rrëfen Luta.
Krahas qëllimit që është tërheqja e audiencës së re të letërsisë dhe afrimi i lexuesve me shkrimtarët, FLO sivjet ngrit edhe debatin mbi krijimet në ekzil ndikuar edhe nga rasti i fundit i shkuarjes në ekzil të festivalit PriFilmFest.
“Të them të drejtën, sivjet për këtë edicion jubilar dhe falë traditës së krijuar dhe aktiviteteve cilësore kemi pritur një mbështetje nëse jo më të madhe, atëherë të nivelit të vitit të kaluar dhe këtu – si shumë organizatorë të aktiviteteve të tjera kulturore në vend – jemi goxha të zhgënjyer. Dua ta përmend rastin e PriFilmFest-it që për shkak të vështirësive të krijuara si opsion këtë vit zgjodhi ekzilin.
FLO këtë vit si përgjigje ndaj këtyre vështirësive ka zgjedhur të trajtojë ekzilin e krijuesve dhe krijimin në ekzil si temë debati që do ta zhvillojmë në ditën e dytë, duke qenë se kemi mysafirë disa autorë të njohur që krijojnë në ekzil”, thotë Luta.
Festivalin dyditor të Orllanit organizatorët mëtojnë ta rrisin dhe ta zgjerojnë programin e tij duke shpresuar që në edicionet e ardhshme t’ia shtojnë edhe karakterin garues, numrin e punëtorive, skenën e letërsisë për fëmijë  dhe t’i zgjasin ditët në të cilat do të shtrihet festivali. Synohet që ky festival të jetë një manifestim 7 apo 10-ditorë, në kuadër të së cilit, duke marrë parasysh ambientin, mund të organizohen edhe kampingje.

Në Kosovë ka festivalomani, por jo edhe festival emblematik
Shkrimtarja Ilire Zajmi mendon se përgjithësisht ngjarjet që promovojnë letërsinë nuk janë të shumta në vendin tonë dhe ato që janë nuk gëzojnë shumë mbështetje financiare. Në një deklaratë për KosovaLive, shkrimtarja Zajmi thekson se ngjarjet e tilla kulturore janë tepër të nevojshme.
“Kosova vuan nga fenomeni i festivalomanisë, por fatkeqësisht nuk ka një festival emblematik me të cilin do të identifikohej. Ngjarjet kulturore janë tepër të nevojshme, por pa investuar në politika të mirëfillta kulturore, pa mbështetje financiare, vështirë të vetëdijesohet publiku për rëndësinë e tyre”, thotë Zajmi.
Sa i përket festivalit të Orllanit, Zajmi thotë se është një ngjarje e dalluar kulturore në muajt e verës në Kosovë, kur në kulturë  nuk ndodh pothuajse asgjë.
“Ky festival sjell autorë të mirëfilltë nga bota, rajoni e vendi të cilët prezantohen para lexuesve, në një ambient të bukur në liqenin e Batllavës. Si i tillë duhet përgëzuar e mbështetur pasi, së pari promovon vlerat kulturore përtej kufijve kombëtarë dhe së dyti promovon edhe bukuritë e Kosovës. FLO është ndër festivalet që ka nivel, dhe çdo vit po sjell risi” përfundon ajo.
FLO përkrahet nga Ministria e Kulturës, Ministria e Diasporës, Programi i BE-së Culture for All, Raiffeisen Bank, British Council, PTK, FORMA, 4M, Biblioteka Popullore, AgPro, Dit’ e Nat’, Restoranti Mileniumi i Ri në Orllan, Ujë Rugove, E DU Kosovën, Shkolla Zahir Pajaziti në Orllan, Shkolla e Muzikes “Amadeus”, Interneës Kosova, Rrokum TV, RTK,  Art Foto, APPK, Komuna e Prishtinës dhe Komuna e Podujevës.
http://gazetablic.com/festivali-i-letersise-ne-orllan-flo-sivjet-shenon-5-vjetorin/

Un jour viendra


par Ilire Zajmi

Et un jour viendra
Où je débiterai tous les mots enfouis
Les secrets que j’aurai préservés
Plus que le roi Salomon son trésor.
Ces vérités que j'avais ensevelies au plus profond de mon âme
Ces promesses qui se sont envolées
Ces rêves mort-nés
Ces désirs qui ne furent jamais que des ombres.
Et un jour viendra
Où tu confesseras tout sur Toi
Cherchant refuge dans mon temple
Evitant obligeamment de me décevoir avec l'amour céleste
Disant que tu découvres qui Tu es et qui Je suis
Alors
Alors seulement tu comprendras
Que tu n’as jamais été un Roi
Et moi jamais une Cendrillon.
Extrait de: 
"C'est la fin" ouvrage, l' Harmattan, Paris 2014

Poèmes Recommandés

Codex Episoda 12 Ilire Zajmi 14 08 2021